اگر تازه بلفاروپلاستی انجام داده اید و حس می کنید پلک ها سنگین شده اند، تنها نیستید. خیلی از مراجعه کننده ها در روزهای اول یک حس مبهم اما آزاردهنده را گزارش می کنند: انگار چیزی روی پلک نشسته، باز کردن چشم سخت تر از قبل شده، یا چشم ها زود خسته می شوند. این حس می تواند همراه با پف، کشیدگی، خشکی چشم یا حتی کمی تاری موقت باشد و معمولا بیشتر از آن چیزی که از ظاهر کبودی و ورم حدس می زنیم، خودش را نشان می دهد.
واقعیت این است که «سنگینی پلک بعد از جراحی پلک» در اغلب موارد بخشی از روند طبیعی ترمیم است. پلک جزو ظریف ترین بافت های بدن است، پوست نازک و رگ های فراوان دارد و خیلی سریع به التهاب و تورم واکنش نشان می دهد. پس بدن، حتی وقتی همه چیز طبق برنامه پیش می رود، چند روز تا چند هفته زمان می خواهد تا مایع اضافی را تخلیه کند، بافت ها نرم تر شوند و حرکت پلک به حالت عادی برگردد.
در ادامه این مقاله، دقیق و قابل فهم توضیح می دهم علت های رایج این سنگینی چیست، معمولا چه زمانی رو به بهبود می رود، چه کارهایی می تواند آن را کمتر کند و چه علائمی اگر همراهش باشد بهتر است همان روز با پزشک مطرح شود.با دکتر بیتا ساقی همراه باشید!
سنگینی پلک بعد از بلفاروپلاستی دقیقا یعنی چه؟
وقتی می گوییم «پلکم سنگین شده»، منظور همیشه یک چیز مشخص نیست. بعضی ها حس می کنند پلک بالایی مثل قبل راحت بالا نمی رود و انگار روی چشم فشار دارد. بعضی دیگر می گویند چشم ها زود خسته می شوند، مخصوصا موقع مطالعه یا کار با موبایل و کامپیوتر. گروهی هم سنگینی را بیشتر به شکل پف، ورم یا کشیدگی اطراف بخیه ها توصیف می کنند.
از نظر پزشکی، این حس معمولا ترکیبی از چند عامل ساده است: ورم بافتی (Edema)، التهاب طبیعی بعد از جراحی، و تغییر موقت در عملکرد پلک زدن. پلک به طور طبیعی باید خیلی نرم و هماهنگ حرکت کند تا سطح چشم مرطوب بماند. بعد از Blepharoplasty ممکن است چند روز اول پلک کمی سفت تر باشد، یا ناخودآگاه کمتر پلک بزنید چون ناحیه حساس است. همین موضوع می تواند خشکی سطح چشم ایجاد کند و خشکی هم خودش را به شکل سنگینی، سوزش یا احساس جسم خارجی نشان می دهد.
یک نکته مهم این است که شدت سنگینی همیشه با میزان کبودی قابل مشاهده یکی نیست. ممکن است کبودی کم باشد ولی ورم داخلی بیشتر باشد، یا برعکس. همچنین طبیعی است که یک طرف صورت کمی متفاوت تر از طرف دیگر واکنش نشان بدهد، چون مسیر تخلیه مایعات و شدت التهاب در دو سمت دقیقا یکسان نیست.
اگر این حس از روزهای اول به بعد، آرام آرام رو به بهتر شدن باشد، معمولا در محدوده طبیعی قرار می گیرد. اما اگر ناگهان شدیدتر شود یا همراه با درد تیز، کاهش دید یا تورم غیرعادی باشد، باید همان روز بررسی شود.
علت های شایع احساس سنگینی پلک بعد از بلفاروپلاستی
۱) تورم و تجمع مایع (Edema)
بعد از هر عمل جراحی، بدن برای ترمیم، مایعات و سلول های التهابی را به محل جراحی می فرستد. پلک به دلیل پوست نازک و شبکه رگ های ریز، خیلی سریع متورم می شود. همین ورم، وزن و فشار ایجاد می کند و به شکل سنگینی حس می شود. معمولا این تورم در ۴۸ تا ۷۲ ساعت اول بیشتر است و بعد کم کم رو به کاهش می رود.
۲) کبودی و التهاب بافت نرم
کبودی فقط تغییر رنگ نیست. خون ریزی های ریز زیرپوستی باعث التهاب و فشار در فضای بافتی می شوند. این فشار، مخصوصا وقتی صبح از خواب بیدار می شوید یا وقتی مدت طولانی به پایین نگاه می کنید، می تواند سنگینی را بیشتر نشان بدهد.
۳) کشیدگی پوست و بافت بعد از بخیه
در خدمات بلفاروپلاستی پلک بالا، پوست اضافه برداشته می شود و محل برش بخیه می خورد. حتی وقتی مقدار برداشت دقیق و استاندارد باشد، طبیعی است که مدتی حس «سفتی» یا «کش آمدن» داشته باشید. این کشیدگی ممکن است به صورت سنگینی یا سخت شدن باز و بسته شدن پلک احساس شود و معمولا با نرم شدن بافت ها طی چند هفته کمتر می شود.
۴) خشکی چشم و تحریک سطح چشم
یکی از علت های کم تر توجه شده، خشکی سطح چشم است. بعد از عمل، پلک ممکن است کمی متفاوت پلک بزند یا برای مدتی کامل روی چشم ننشیند. این موضوع باعث می شود اشک سریع تر تبخیر شود و چشم خشک شود. خشکی می تواند خودش را به شکل سنگینی، خستگی چشم، سوزش یا احساس جسم خارجی نشان بدهد. گاهی بیمار می گوید «پلکم سنگین است» ولی در اصل مشکل اصلی خشکی و خستگی چشم است.
۵) اسپاسم و خستگی عضلات اطراف چشم
عضلات دور چشم در دوره نقاهت ممکن است ناخودآگاه بیشتر درگیر شوند. مثلا بدن برای محافظت از ناحیه، عضلات را منقبض نگه می دارد. همین انقباض و خستگی عضله می تواند حس سنگینی را تشدید کند، مخصوصا در پایان روز.
۶) چسب، پانسمان یا ورم اطراف ابرو و پیشانی
گاهی حس سنگینی از خود پلک نیست، از اطراف آن است. اگر چسب یا پانسمان حمایتی استفاده شده باشد یا ورم تا ناحیه ابرو و پیشانی کشیده شود، ممکن است فرد آن را به عنوان سنگینی پلک برداشت کند. با برداشتن پانسمان و کاهش تورم، معمولا این حس کمتر می شود.
چه عواملی باعث می شود سنگینی پلک طولانی تر شود؟
اگر قرار باشد به زبان ساده بگویم، سنگینی پلک بعد از بلفاروپلاستی معمولا وقتی طولانی تر می شود که یا ورم دیرتر تخلیه شود، یا سطح چشم زودتر خشک شود، یا بدن شما ذاتا آرام تر ترمیم کند. مثلا افرادی که سابقه خشکی چشم، آلرژی فصلی، بلفاریت (التهاب لبه پلک) یا اشک ریزش مزمن دارند، بیشتر احتمال دارد چند هفته بیشتر با حس سنگینی و خستگی چشم درگیر باشند. سیگار و قلیان هم با کم کردن خون رسانی ریز در پوست پلک، روند ترمیم را کند می کند و باعث می شود تورم دیرتر بخوابد.
از طرف دیگر، سبک زندگی هم خیلی اثر دارد. کم خوابی، کار طولانی با موبایل و لپ تاپ، مصرف نمک زیاد، گریه کردن در روزهای اول، خم شدن های مکرر و حتی یبوست و زور زدن می تواند فشار و ورم اطراف چشم را بیشتر کند و سنگینی را کش دار کند. یک نکته خیلی رایج هم این است که بعضی ها از روزهای اول مدام دنبال تقارن کامل هستند و ناخودآگاه چشم ها را زیاد باز می کنند یا ابرو را بالا نگه می دارند؛ همین فشار اضافی روی عضلات و بافت های در حال ترمیم، احساس سنگینی را تشدید می کند.
اگر بخواهم جمع بندی کنم، طولانی شدن سنگینی معمولا یعنی باید روی سه چیز تمرکز کنید: کنترل ورم، مدیریت خشکی چشم، و کم کردن محرک هایی که التهاب را بالا نگه می دارند. در بیشتر موارد، با همین سه محور، روند بهبود سریع تر و قابل تحمل تر می شود.
چه کارهایی به کاهش سنگینی پلک کمک می کند؟
برای کم شدن حس سنگینی، لازم نیست کارهای عجیب انجام بدهید. بیشتر راهکارهای موثر، همان چیزهایی هستند که ورم را پایین می آورند و سطح چشم را آرام نگه می دارند، فقط باید درست و منظم اجرا شوند.
اولین و موثرترین کار در روزهای ابتدایی، کنترل تورم است. کمپرس سرد طبق دستور پزشک (با فاصله و بدون فشار مستقیم) کمک می کند التهاب کمتر شود و ورم سریع تر بخوابد. بالا نگه داشتن سر هنگام خواب هم ساده است ولی واقعا اثر دارد؛ یک بالش اضافه یا کمی بالا آوردن زاویه سر باعث می شود مایع کمتر در پلک جمع شود و صبح ها با سنگینی کمتری بیدار شوید. در همین دوره بهتر است خم شدن طولانی، برداشتن اجسام سنگین، ورزش سنگین و هر کاری که فشار خون را بالا می برد محدود شود، چون همه این ها می توانند تورم را بیشتر کنند.
از چند روز بعد، بسته به نظر پزشک، ممکن است کمپرس گرم ملایم برای کمک به جذب کبودی و شل شدن سفتی بافتی توصیه شود. این مرحله مهم است چون خیلی ها یا زودتر از موعد سراغ گرما می روند یا اصلا انجامش نمی دهند. زمان بندی اش باید مطابق نسخه باشد. پیاده روی سبک هم معمولا به بهبود گردش خون و تخلیه مایع کمک می کند، اما فعالیت سنگین نه.
بخش مهم دیگر، مراقبت از سطح چشم است. اگر خشکی دارید، حتی اگر ورم هم کم شده باشد، باز هم ممکن است سنگینی را حس کنید. اشک مصنوعی، ژل یا پماد چشمی فقط وقتی موثر است که منظم استفاده شود و خودسرانه قطع نشود. مخصوصا برای افرادی که پلک پایین جراحی کرده اند، اجرای دقیق مراقبت های پس از عمل جراحی پلک پایین هم تورم را بهتر کنترل می کند و هم جلوی تحریک و خشکی را می گیرد، چون خشکی و ورم در پلک پایین می توانند حس فشار و سنگینی اطراف چشم را طولانی کنند.
در نهایت چند نکته کوچک اما اثرگذار: مصرف نمک را کم کنید، آب کافی بخورید، چند روز اول زمان کار با گوشی را کوتاه تر کنید، از مالیدن چشم جدا پرهیز کنید و اگر قرار است بیرون بروید عینک آفتابی استفاده کنید تا هم نور اذیتتان نکند هم ناخودآگاه چشم را جمع نکنید. همین موارد، در عمل تفاوت زیادی در سرعت سبک شدن پلک ایجاد می کنند.
بدون دیدگاه