چرا موهای من در هنگام شانه زدن زیاد می ریزد؟

دیدن چند تار موی جدا شده روی دندانه های شانه، برای خیلی از ما به یک دغدغه روزانه تبدیل شده. شاید شما هم صبح ها جلوی آینه می ایستید، شانه را برمی دارید و با هر بار کشیدن آن روی موها، تعداد تارهای ریخته شده بیشتر از قبل به نظر می رسد. این تجربه آنقدر تکرار شده که خیلی ها را نگران می کند و سوال اصلی همیشه یکی است: آیا این میزان ریزش طبیعی است یا نشانه یک مشکل جدی تر؟

واقعیت این است که پاسخ این سوال به چند عامل بستگی دارد؛ از نوع شانه ای که استفاده می کنید گرفته تا وضعیت هورمونی بدن و حتی سطح استرس روزانه تان. در این مقاله قرار است دلایل اصلی ریزش مو هنگام شانه زدن را از نگاه یک متخصص پوست و مو بررسی کنیم، مرز بین ریزش طبیعی و ریزش نگران کننده را مشخص کنیم و راهکارهایی عملی برای کاهش آن پیشنهاد بدهیم.

ریزش مو هنگام شانه زدن چقدر طبیعی است؟

بدن انسان به طور طبیعی هر روز بین پنجاه تا صد تار مو از دست می دهد. این عدد ثابت شده علمی است و دلیل آن چرخه رشد مو است؛ هر تار مو مراحل رشد، توقف رشد و استراحت را طی می کند و در پایان مرحله استراحت، به طور طبیعی از فولیکول جدا شده و می ریزد تا جای خود را به تار موی جدید بدهد. بخشی از این ریزش روزانه، دقیقا هنگام شانه زدن یا شستشوی مو خودش را نشان می دهد، چون موهایی که آماده ریختن بودند با کمترین کشش رها می شوند.

پس اگر بعد از شانه زدن ده تا بیست تار مو در دست شانه می بینید، جای نگرانی زیادی نیست. اما وقتی این عدد به طور مداوم بالاتر می رود، یا متوجه نازک شدن کلی موها و کم پشت شدن فرق سر می شوید، باید موضوع را جدی تر بررسی کرد.

تفاوت ریزش از ریشه و شکستگی ساقه مو

خیلی از افراد فکر می کنند هر تار مویی که روی شانه می بینند به معنای ریزش واقعی مو است، در حالی که همیشه اینطور نیست. دو حالت کاملا متفاوت وجود دارد که باید آن ها را از هم تشخیص داد.

حالت اول، ریزش از ریشه است؛ یعنی تار مو همراه با پیاز یا فولیکول خود از پوست سر جدا می شود. این نوع ریزش معمولا با مشکلاتی مثل تلوژن افلوویوم، کمبود مواد مغذی یا اختلالات هورمونی مرتبط است. حالت دوم، شکستگی ساقه مو است که در آن تنها بخشی از طول تار مو می شکند و ریشه مو همچنان در پوست سر باقی می ماند. این حالت بیشتر به آسیب های فیزیکی مثل شانه زدن نادرست، حرارت زیاد یا استفاده از محصولات نامناسب مربوط می شود. برای تشخیص دقیق این که کدام یک از این دو اتفاق برای شما می افتد، بهتر است تار موهای ریخته شده را از نظر وجود یا نبود پیاز سفید رنگ در انتهای آن بررسی کنید.

مهم ترین دلایل ریزش مو هنگام شانه زدن

شانه نامناسب و جنس بد آن

یکی از رایج ترین دلایل ریزش مو هنگام شانه زدن، انتخاب شانه اشتباه است. شانه های پلاستیکی ارزان قیمت با دندانه های تیز و نزدیک به هم، به راحتی موها را می کشند و پاره می کنند. برای موهای فر و پرپشت، شانه های دندانه درشت و برای موهای نازک و صاف، برس های نرم تر مناسب تر هستند.

شانه زدن موی خیس

بعد از حمام، تار موها به دلیل جذب آب حالت ارتجاعی و شکننده پیدا می کنند. شانه زدن موی خیس درست بعد از دوش گرفتن، فشار زیادی به ساقه مو وارد می کند و احتمال شکستگی و ریزش را چند برابر افزایش می دهد. بهتر است اجازه دهید موها تا حدی خشک شوند یا از شانه دندانه درشت مخصوص موی خیس استفاده کنید.

استرس و شوک عصبی (تلوژن افلوویوم)

استرس شدید، بیماری، تب بالا، جراحی یا حتی رژیم غذایی سخت می تواند دو تا چهار ماه بعد از خودش را در قالب ریزش شدید و ناگهانی مو نشان دهد. به این پدیده تلوژن افلوویوم می گویند و معمولا موقتی است، اما در دوره اوج خودش، ریزش هنگام شانه زدن به شدت افزایش پیدا می کند.

کمبود آهن، ویتامین D و روی

فولیکول مو برای رشد سالم به مواد معدنی و ویتامین های مشخصی نیاز دارد. کمبود آهن به خصوص در خانم ها بسیار شایع است و می تواند باعث ریزش مو شود. کمبود ویتامین D، روی و بیوتین هم از دیگر عواملی هستند که مستقیما روی قدرت و استحکام تار مو تاثیر می گذارند.

مشکلات هورمونی و تیروئید

اختلال در عملکرد غده تیروئید، نوسانات هورمونی دوران بارداری، زایمان، یائسگی یا حتی مصرف و قطع قرص های ضدبارداری، همگی می توانند باعث ریزش مو بشوند. در این موارد ریزش مو معمولا با علائم دیگری مثل خستگی، تغییر وزن یا بی نظمی قاعدگی همراه است.

شانه زدن نادرست و عجولانه

شانه زدن سریع، از وسط مو به جای نوک مو، یا کشیدن گره ها با زور، فشار مکانیکی زیادی به تار مو وارد می کند. روش درست این است که ابتدا نوک موها را باز کنید و به تدریج به سمت ریشه حرکت کنید، نه برعکس.

چه زمانی ریزش مو هنگام شانه زدن نگران کننده است؟

اگر ریزش مو بیش از سه ماه ادامه دار باشد، اگر فرق سر یا شقیقه ها به وضوح کم پشت شده باشند، یا اگر ریزش به صورت لکه ای و موضعی اتفاق بیفتد، دیگر نمی توان آن را طبیعی در نظر گرفت. در این شرایط بررسی توسط متخصص پوست و مو ضروری است تا علت دقیق مشخص شده و  مناسب آغاز شود.

راهکارهای خانگی برای کاهش ریزش مو هنگام شانه زدن

پیش از هر اقدام درمانی تخصصی، رعایت چند نکته ساده در زندگی روزمره می تواند تا حد زیادی از ریزش مو جلوگیری کند:

• از شانه دندانه درشت و چوبی یا استخوانی به جای شانه های پلاستیکی تیز استفاده کنید
• موها را وقتی کاملا خیس هستند شانه نکنید و اجازه دهید کمی خشک شوند
• شانه زدن را از نوک مو شروع کنید و به آرامی به سمت ریشه پیش بروید
• تغذیه روزانه را با منابع آهن، روی و ویتامین D تقویت کنید
• از حرارت زیاد سشوار و اتو مو بر روی موها خودداری کنید
• سطح استرس خود را با خواب کافی و ورزش منظم کنترل کنید

جدول مقایسه علل ریزش مو و راهکار پیشنهادی

چرا باید برای ریزش مو به متخصص پوست و مو مراجعه کنید؟

خیلی از افراد سعی می کنند مشکل ریزش مو را تنها با تغییر شامپو یا استفاده از محصولات تبلیغاتی حل کنند، در حالی که علت واقعی ریزش می تواند هورمونی، تغذیه ای یا حتی وراثتی باشد که فقط با آزمایش و معاینه تخصصی قابل تشخیص است. مراجعه به یک مرکز معتبر مثل دکتر بیتا ساقی این امکان را می دهد که علت دقیق ریزش شما با روش های تشخیصی استاندارد بررسی شود و برنامه درمانی متناسب با وضعیت پوست سر و نوع موی شما برای درمان ریزش مو در پاسداران تنظیم گردد.

تشخیص زودهنگام در درمان ریزش مو نقش بسیار مهمی دارد، چون هر چه فولیکول مو دیرتر تحت درمان قرار بگیرد، احتمال بازگشت کامل رشد مو کمتر می شود. به همین دلیل، اگر ریزش مو هنگام شانه زدن برای شما به یک نگرانی روزمره تبدیل شده، بهتر است این موضوع را به جای نادیده گرفتن یا آزمون و خطا با محصولات مختلف، با یک متخصص در میان بگذارید.

جمع بندی

ریزش مو هنگام شانه زدن، در مقادیر کم و روزانه کاملا طبیعی است و بخشی از چرخه عمر مو محسوب می شود. اما وقتی این ریزش شدت پیدا می کند، ادامه دار می شود یا با نازک شدن قابل توجه موها همراه است، دیگر نباید آن را ساده گرفت. از انتخاب شانه مناسب و تکنیک درست شانه زدن گرفته تا رسیدگی به تغذیه و سطح استرس، همه این عوامل در سلامت مو نقش دارند؛ اما در نهایت، تشخیص دقیق علت و شروع درمان مناسب فقط از عهده یک متخصص پوست و مو برمی آید.

سوالات متداول

چند تار مو ریختن هنگام شانه زدن طبیعی است؟
به طور معمول ریختن ده تا بیست تار مو در هر بار شانه زدن طبیعی محسوب می شود و بخشی از چرخه روزانه ریزش مو است.

آیا شانه زدن مکرر باعث ریزش بیشتر مو می شود؟
شانه زدن به خودی خود دلیل اصلی ریزش نیست، اما شانه زدن با فشار زیاد، شانه نامناسب یا روی موی خیس می تواند به ساقه مو آسیب برساند و ریزش را افزایش دهد.

چه زمانی باید برای ریزش مو به پزشک مراجعه کنم؟
اگر ریزش مو بیش از سه ماه ادامه داشته باشد، به صورت لکه ای اتفاق بیفتد یا با نازک شدن محسوس فرق سر همراه باشد، مراجعه به متخصص پوست و مو ضروری است.

آیا کمبود ویتامین می تواند باعث ریزش مو هنگام شانه زدن شود؟
بله، کمبود آهن، ویتامین D، روی و بیوتین از عوامل شناخته شده در تضعیف فولیکول مو و افزایش ریزش هستند.

بهترین نوع شانه برای جلوگیری از ریزش مو کدام است؟
شانه های دندانه درشت با جنس چوبی یا استخوانی، فشار کمتری به تار مو وارد می کنند و برای اکثر انواع مو گزینه مناسب تری نسبت به شانه های پلاستیکی تیز هستند.