ریزش مو هورمونی یا ریزش مو فصلی؛ چطور تشخیص دهیم؟

وقتی چند تار موی بیشتر از حد معمول روی برس یا کف حمام می بینیم، اولین سوالی که به ذهن می رسد این است: این ریزش طبیعی است یا نشانه یک مشکل جدی تر؟ خیلی از مراجعه کنندگان کلینیک دکتر بیتا ساقی دقیقا با همین نگرانی سراغ ما می آیند و معمولا جواب، جایی بین دو حالت رایج قرار دارد؛ ریزش موی فصلی که موقتی و بی خطر است، یا ریزش موی هورمونی که نیاز به بررسی و درمان تخصصی دارد. تفاوت این دو گاهی آنقدر ظریف است که حتی خود فرد هم متوجه نمی شود کدام یک را تجربه می کند، و همین موضوع باعث می شود درمان با تاخیر شروع شود.

در این مقاله قرار است قدم به قدم نشانه های هر کدام را بررسی کنیم، به سوالاتی که معمولا در ذهن افراد وجود دارد پاسخ بدهیم و در نهایت راهی برای تصمیم گیری آگاهانه پیش پای شما بگذاریم. اگر جزو کسانی هستید که این روزها با ریزش مو دست و پنجه نرم می کنید، تا انتهای متن همراه ما بمانید.

چرا اصلا مو می ریزد؟ یک نگاه کوتاه به چرخه رشد مو

هر تار مو روی سر ما یک چرخه زندگی دارد که از سه مرحله اصلی تشکیل شده؛ مرحله رشد فعال، مرحله استراحت کوتاه و در نهایت مرحله ریزش و جایگزینی با موی جدید. به طور طبیعی هر روز بین پنجاه تا صد تار مو از سر می ریزد و این عدد کاملا نرمال محسوب می شود. مشکل از جایی شروع می شود که این عدد به شکل محسوسی بالاتر برود یا ریزش در یک ناحیه خاص متمرکز شود، نه در کل سر.

دانستن این نکته کمک می کند بفهمیم که هر ریزشی نگران کننده نیست، اما هر افزایش ناگهانی هم بی دلیل نیست. برای تشخیص دقیق تر، بهتر است ابتدا سراغ کلینیک دکتر بیتا ساقی برویم تا با معاینه مستقیم علت واقعی مشخص شود، چون گاهی چند علت به طور همزمان دخیل هستند.

خدمات تخصصی کلینیک برای مراجعه کنندگان با مشکلات پوست و مو

پیش از پرداختن به جزئیات دو نوع ریزش مو، بد نیست بدانید کلینیک دکتر بیتا ساقی تنها به حوزه مو محدود نمی شود و طیف گسترده ای از خدمات پوست و زیبایی را زیر نظر تیم متخصص ارائه می دهد.

برای افرادی که همزمان با ریزش مو، مشکلات پوستی مثل جوش یا التهاب دارند، لیزر درمانی در پاسداران یکی از گزینه های تکمیلی محسوب می شود که در کنار درمان مو انجام می گیرد.

کسانی که با لک های پوستی یا منافذ باز روبرو هستند معمولا از لیزر کیوسوییچ در پاسداران بهره می برند، روشی که تاثیر مستقیمی روی شادابی پوست سر و صورت دارد.

برای مراجعه کنندگانی که به دنبال جوان سازی ناحیه دور چشم هستند، بلفاروپلاستی در پاسداران یکی از پرتقاضاترین جراحی های زیبایی کلینیک به شمار می رود.

از سوی دیگر، تغییرات هورمونی که باعث ریزش مو می شوند گاهی با افزایش وزن هم همراه هستند و در این شرایط لاغری تزریقی در پاسداران می تواند مکمل خوبی برای روند درمان باشد.

خانواده هایی که فرزندشان دچار مشکلات پوستی شده اند هم می توانند برای درمان بیماری های پوستی کودکان در پاسداران به این کلینیک مراجعه کنند، چون تجربه چند ساله در این حوزه هم وجود دارد.

برای رگ های واریسی صورت و پا، لیزر عروقی اندیاگ در پاسداران یکی از دقیق ترین روش های موجود در بازار درمانی امروز است.

بانوانی که بعد از بارداری یا کاهش وزن ناگهانی دچار ترک های پوستی شده اند، معمولا سراغ درمان استرچ مارک در پاسداران می روند تا بافت پوست ترمیم شود.

مشابه همین موضوع، درمان استریا در پاسداران هم برای رفع خطوط سفید و بنفش روی پوست شکم و ران کاربرد دارد و در کنار سایر خدمات کلینیک ارائه می شود.

ریزش موی فصلی چیست و چه زمانی اتفاق می افتد؟

ریزش موی فصلی معمولا در دو بازه از سال بیشتر خودش را نشان می دهد؛ اوایل پاییز و گاهی اوایل بهار. بدن ما در طول تابستان برای محافظت در برابر نور آفتاب، تراکم موی بیشتری تولید می کند و با شروع فصل سرد، بخشی از این موهای اضافه وارد فاز ریزش می شوند. این پدیده در علم پزشکی به نام تلوژن افلوویوم فصلی شناخته می شود و اغلب بعد از چند هفته تا حداکثر دو یا سه ماه به خودی خود متوقف می شود.

نکته مهم این است که ریزش موی فصلی معمولا یکنواخت و پراکنده در کل سر اتفاق می افتد، نه در یک ناحیه خاص. همچنین موهای جدید به تدریج جایگزین موهای ریخته شده می شوند و تراکم کلی مو در بلندمدت تغییر چندانی نمی کند.

نشانه های اصلی ریزش موی فصلی

• ریزش به صورت پراکنده در تمام نواحی سر، نه فقط در یک نقطه خاص
• افزایش تدریجی حجم موی روی برس یا کف حمام که با گذشت چند هفته کاهش می یابد
• عدم وجود نازکی یا کچلی واضح در نواحی جلوی سر یا تاج سر
• معمولا با استرس، تغییر فصل یا کاهش ویتامین دی همزمان است

ریزش موی هورمونی چگونه خودش را نشان می دهد؟

برخلاف نوع فصلی، ریزش موی هورمونی معمولا الگوی مشخص و پیش رونده دارد. در آقایان اغلب از ناحیه شقیقه ها و فرق سر شروع می شود و به مرور خط رویش مو عقب می رود. در خانم ها معمولا با کم پشت شدن تدریجی در وسط سر و کاهش کلی حجم مو همراه است، بدون اینکه لزوما خط رویش عقب برود.

عامل اصلی این نوع ریزش، حساسیت فولیکول های مو نسبت به هورمون دی هیدروتستوسترون است که باعث کوچک شدن تدریجی فولیکول و نازک تر شدن هر تار مو می شود. البته تغییرات هورمونی مربوط به بارداری، یائسگی، اختلالات تیروئید یا سندرم تخمدان پلی کیستیک هم می توانند باعث این نوع ریزش شوند، به خصوص در بانوان.

اگر همراه با ریزش مو علائمی مثل نامنظمی پریود، افزایش وزن بی دلیل، جوش های هورمونی روی صورت یا خستگی مداوم را هم تجربه می کنید، احتمال دخالت عامل هورمونی بیشتر است و بهتر است هر چه زودتر برای درمان ریزش مو در پاسداران وقت معاینه بگیرید.

نشانه های اصلی ریزش موی هورمونی

بر خلاف حالت فصلی، این نوع ریزش معمولا الگوی زیر را دنبال می کند: عقب رفتن تدریجی خط رویش در آقایان، کم پشت شدن قسمت میانی سر در خانم ها، نازک تر شدن هر تار مو پیش از ریزش کامل، و تداوم روند ریزش برای ماه ها بدون بهبود خودبه خودی.

جدول مقایسه ای؛ تفاوت ریزش موی فصلی و هورمونی

چطور خودمان در خانه یک تشخیص اولیه بزنیم؟

یک روش ساده این است که هفته ای یک بار تعداد موهای ریخته شده روی برس یا در کف حمام را یادداشت کنید و ببینید آیا این عدد در طول چند هفته کاهش پیدا می کند یا ثابت و رو به افزایش است. اگر روند نزولی است، احتمالا با ریزش فصلی طرف هستید. اگر عدد بالا می ماند یا حتی افزایش پیدا می کند، بهتر است موضوع را جدی تر بگیرید.

روش دیگر توجه به الگوی ریزش است. جلوی آینه از زاویه های مختلف به خط رویش مو و فرق سر نگاه کنید. عقب رفتن خط رویش یا باریک شدن فرق سر، هرچند جزئی، معمولا نشانه ای هورمونی محسوب می شود و صرفا فصلی نیست.

چه زمانی باید حتما به متخصص مراجعه کنیم؟

اگر ریزش مو بیش از سه ماه ادامه دارد، اگر ناحیه خاصی از سر نازک تر یا کچل شده، یا اگر علائم هورمونی دیگری هم دارید، زمان مراجعه به متخصص فرا رسیده است. تشخیص زودهنگام در این زمینه اهمیت زیادی دارد چون بسیاری از روش های درمانی روی فولیکول های زنده اثر بهتری می گذارند و هرچه فولیکول بیشتر آسیب ببیند، بازگشت رشد مو سخت تر می شود.

در ویزیت تخصصی معمولا معاینه بالینی پوست سر، بررسی سابقه خانوادگی و در صورت نیاز آزمایش خون برای بررسی سطح هورمون ها و ویتامین ها انجام می شود. بر اساس نتیجه، برنامه درمانی اختصاصی طراحی می شود که می تواند شامل داروهای موضعی یا خوراکی، مزوتراپی، پی آر پی یا ترکیبی از این روش ها باشد.

جمع بندی

تشخیص ریزش موی هورمونی از ریزش موی فصلی چندان هم پیچیده نیست، اگر بدانیم به چه نشانه هایی توجه کنیم. ریزش فصلی معمولا پراکنده، موقتی و بدون علامت اضافه است و خودبه خود بهبود پیدا می کند. در مقابل، ریزش هورمونی الگوی مشخص، روند پیش رونده و گاهی علائم همراه دارد که نیاز به بررسی تخصصی را نشان می دهد. اگر بعد از خواندن این متن هنوز مطمئن نیستید ریزش موی شما از کدام دسته است، بهترین کار مراجعه حضوری و معاینه دقیق است تا برنامه درمانی متناسب با شرایط شما تعیین شود.

سوالات متداول

آیا ریزش موی فصلی خطرناک است؟
خیر، ریزش موی فصلی یک فرآیند طبیعی و موقتی است و معمولا بدون نیاز به درمان خاصی در عرض چند هفته تا چند ماه به حالت عادی برمی گردد.

ریزش موی هورمونی در چه سنی شروع می شود؟
این نوع ریزش می تواند در هر سنی رخ دهد، اما در آقایان معمولا از اواخر دهه بیست یا سی سالگی و در خانم ها اغلب همزمان با یائسگی یا تغییرات هورمونی بزرگ ظاهر می شود.

چند تار مو در روز ریزش طبیعی محسوب می شود؟
بین پنجاه تا صد تار مو در روز کاملا طبیعی است و جای نگرانی ندارد، مگر اینکه این عدد به طور محسوسی و مداوم افزایش پیدا کند.

آیا ریزش موی هورمونی قابل درمان است؟
در بسیاری از موارد بله، به خصوص اگر تشخیص زودهنگام باشد. روش های درمانی متنوعی از داروهای موضعی تا مزوتراپی و پی آر پی برای کند کردن یا متوقف کردن روند ریزش وجود دارد.

چطور بفهمیم آزمایش خون لازم است یا نه؟
اگر ریزش مو با علائمی مثل بی نظمی پریود، افزایش وزن ناگهانی، جوش های هورمونی یا خستگی مزمن همراه است، آزمایش خون برای بررسی سطح هورمون ها توصیه می شود.